چنين نقل كرده است : خداوند هيچ دردى نازل نكرده مگر اينكه براى آن درمانى نيز فرستاده است ، كسانى كه اين درمان را مىدانند ، مىدانند و كسانى هم كه از آن ناآگاه مانده‌اند نمىدانند ، مگر يك درد كه آن مرگ است . « 1 » به همين مضمون ، احاديثى ديگر نيز از طريق انس ، ابو هريره ، امّ درداء ، ابن مسعود و جابر رسيده و بخارى همين مضمون را مرفوعا و به اختصار به روايت ابو هريره نقل كرده كه گفته است : « خداوند هيچ دردى را نازل نكرده مگر اينكه براى آن شفايى هم نازل كرده است » . « 2 » در صحيح مسلم به روايت جابر همين مضمون نقل شده است : « براى هر دردى دارويى است ؛ پس هرگاه دارو به درد برسد به اذن خداوند تعالى بهبود يابد » . « 3 » در موطأ امام مالك هم مرسلا آمده است : پيامبر صلّى اللّه عليه و إله از مردانى پرسيد : كدام‌يك از شما به طب آگاه‌ترايد ؟ گفتند : آيا در طب خيرى هم هست ؟ فرمود : آن‌كس كه درد را فرستاده همان است كه درمان را هم فرستاده است . « 4 »

--> ( 1 ) . متن حديث به روايت حاكم چنين است : « ان اللّه لم ينزل داء الا نزل له دواء علمه من علمه و جهله من جهله الا السام و هو الموت » . ر . ك : حاكم ، المستدرك ، ج 4 ، ص 445 ، ح 8220 - م . ( 2 ) . « ما انزل اللّه داء الا انزل له شفاء » . ر . ك : صحيح بخارى ، ج 5 ، ص 2151 ، ح 5354 ؛ صحيح ابن حبان ، ج 13 ، ص 428 ، ح 6064 ؛ حاكم ، المستدرك ، ج 4 ، ص 218 ، ح 7423 ، ص 220 ، ح 7430 ، ص 441 ، ح 8205 ؛ مقدسى ، الاحاديث المختاره ، ج 4 ، ص 169 و 171 ؛ هيثمى ، مجمع الزوائد ، ج 5 ، ص 85 و منابع فراوان ديگر - م . ( 3 ) . « لكل داء دواء فاذا اصيب دواء الداء برأ باذن اللّه تعالى » ر . ك : صحيح مسلم ، ج 4 ، ص 1729 ، ح 2204 ؛ صحيح ابن حبان ، ج 13 ، ص 428 ، ح 6063 ؛ حاكم ، المستدرك ، ج 4 ، ص 222 ، ح 7434 ، ص 445 ، ح 8219 ؛ بيهقى ، سنن الكبرى ، ج 9 ، ص 343 ؛ نسائى ، سنن الكبرى ، ج 4 ، ص 369 ، ح 7556 ؛ طحاوى ، شرح معانى الآثار ، ج 4 ، ص 323 ؛ مسند احمد ، ج 3 ، ص 335 ، ح 14637 ؛ مسند ابى يعلى ، ج 4 ، ص 32 ، ح 2036 - م . ( 4 ) . « ان رجلا فى زمان رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله اصابه جرح فاحتقن الجرح الدم و ان الرجل دعا رجلين من بنى انمار فنظرا اليه فزعما ان رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله قال لهما ايكما اطب فقالا او فى رآه خير يا رسول اللّه فزعم زيدان رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله قال : « انزل الداء الذى انزل الدواء » . ر . ك : مالك ، الموطأ ، ج 2 ، ص 943 . همين متن يا مضمون در منابع ديگر نيز آمده است ؛ ر . ك : ابن ابى شبيه ، المصنف ، ج 15 ، ص 31 ، ح 23420 ؛ ابن حجر ، فتح البارى ، ج 10 ، ص 134 ؛ ابن عبد البر ، -